
Τιθορέα : Από τους μύθους του Ομήρου και τους αποικους που εγιναν οι «θαλασσοκράτορες» του δυτικού κόσμου.Η Τιθορέα η «Πύλη» του Παρνασσού με το Απέραντο Ιστορικό Βάθος,χτισμένη στους βορειοανατολικούς πρόποδες του Παρνασσού, η Τιθορέα (η ιστορική Βελίτσα) και η Κάτω Τιθορέα δεν είναι απλώς δύο όμορφοι προορισμοί της Ρουμελης.Είναι ένας τόπος-σταυροδρόμι, όπου η ελληνική μυθολογία, η αρχαία στρατηγική, η παγκόσμια ναυτοσύνη, η επαναστατική ορμή και ο σύγχρονος πολιτισμός συναντιούνται κάτω από τη σκιά των ελάτων και των απόκρημνων βράχων.
Στη Μυθολογία:ηταν Το Λίκνο της Φωκίδας & το DNA του Ομηρικου Οδυσσέα.Η Τιθορέα κρατά τα «κλειδιά» της γέννησης της ευρύτερης περιοχής, αλλά και μερικών από τους πιο γοητευτικούς μύθους της αρχαιότητας:
Φώκος και Αντιόπη (Οι Νονοί της Φωκίδας): Στην Τιθορέα βρίσκεται ο κοινός τάφος του Φώκου (γιου του Ορνυτίωνα, που ένωσε τους κατοίκους της περιοχής) και της συζύγου του, Αντιόπης. Ο τάφος αυτός συνδεόταν με έναν περίφημο χρησμό του μάντη Βάκιδα, που ανάγκαζε τους Τιθορεείς να «κλέβουν» κάθε άνοιξη χώμα από τον τάφο για να κάνουν τη γη τους εύφορη, προκαλώντας τις αντιδράσεις των Θηβαίων.Ο Αυτόλυκος: Ο Παππούς του Οδυσσέα: Στον Παρνασσό, πάνω από την Τιθορέα, είχε τα κτήματά του ο Αυτόλυκος, ο γιος του Ερμή, γνωστός για την πανουργία του.Η Ουλή του Παρνασσού: Εδώ, σε ένα κυνήγι με τον παππού του, ο νεαρός Οδυσσέας τραυματίστηκε στο γόνατο από έναν άγριο κάπρο. Αυτή η βαθιά ουλή έμελλε να είναι το σημάδι με το οποίο η πιστή του παραμάνα, η Ευρύκλεια, τον αναγνώρισε 20 χρόνια μετά, όταν επέστρεψε ρακένδυτος στην Ιθάκη.Στην Αρχαιότητα: Ο Στρατηγός που Ταπείνωσε τον Φίλιππο Β.Η αρχαία Τιθορέα ήταν μια ισχυρή, οχυρωμένη φωκική πόλη. Τα εντυπωσιακά αρχαία τείχη,(εγκατελειμενα δε) και οι πύργοι της είναι ορατά μέχρι σήμερα μέσα στον οικισμό.
Ονόμαρχος ο Τιθορεεύς: Από αυτή την πόλη καταγόταν ο σπουδαιότερος στρατηγός των Φωκέων κατά τον Γ’ Ιερό Πόλεμο (353 π.Χ.). Ο Ονόμαρχος πέτυχε το αδιανόητο: νίκησε και ταπείνωσε στρατιωτικά τον Φίλιππο Β’ της Μακεδονίας (τον πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου) δύο συνεχόμενες φορές στην περιοχή των Φερών, χρησιμοποιώντας μια ιδιοφυή παγίδα με κρυμμένους καταπέλτες.Η Μεγάλη Έξοδος: Από την Τιθορέα στη Θαλασσοκρατία του Δυτικού Κόσμου.Η Τιθορέα δεν περιορίστηκε στα στενά γεωγραφικά όρια της Στερεας Ελλαδος, αλλά έγινε η αφετηρία για μια από τις πιο ένδοξες σελίδες του ελληνικού αποικισμού:Η Συμμαχία και ο Αθηναίος Φιλογένης: Κατά τον πρώτο αποικισμό,οι Φωκείς άποικοι ξεκίνησαν από την Τιθορέα, παίρνοντας μαζί τους συμμάχους και γειτονες από την Αμφίκλεια, την Ελάτεια και τον Ορχομενό. Για να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στην ισχυρή Ιωνική Συμπολιτεία της Μικράς Ασίας, έδωσαν την πρωτοκαθεδρία και την αρχηγία στον Αθηναίο Φιλογένη (γιο του Μενεσθέα), λόγω της μεγάλης πολιτικής του επιρροής.
Η Ίδρυση της Φώκαιας: Με τη βοήθεια του Φιλογένη, οι άποικοι ρίζωσαν στα μικρασιατικά παράλια και ίδρυσαν την πρώτη τους μεγάλη αποικία, τη Φώκαια.Οι Θαλασσοκράτορες της Δύσης: Οι Φωκείς της Φώκαιας δεν έμειναν στάσιμοι· εξελίχθηκαν στους απόλυτους «θαλασσοκράτορες» της Μεσογείου. Σαλπάροντας με τις περίφημες πεντηκοντόρους τους, διέσχισαν όλο τον δυτικό κόσμο. Μετέτρεψαν τον γαλλικό,ιταλικο και ισπανικό νότο σε μια απέραντη, ακμάζουσα ελληνική ακτή, ιδρύοντας τη Μασσαλία (Marseille), τη Νίκαια (Nice), την Αντίπολη (Antibes), το Μονακό και το Εμπόριο (Empúries) στην ισπανία, αφήνοντας μια πολιτισμική κληρονομιά που επιβιώνει μέχρι σήμερα στην κουλτούρα και τα ονόματα της Ευρώπης.
Στην Επανάσταση του 1821:ηταν το Ορμητήριο του Ανδρούτσου.
Το άγριο και απόκρημνο ανάγλυφο της περιοχής την κατέστησε ιδανικό οχυρό κατά την Τουρκοκρατία.
Η Σπηλιά του Ανδρούτσου (Μαύρη Τρούπα): Ψηλά, σε έναν κάθετο βράχο πάνω από το χωριό, βρίσκεται το απόρθητο στρατηγείο του Οδυσσέα Ανδρούτσου. Εκεί, ο μεγάλος οπλαρχηγός είχε εγκαταστήσει την οικογένειά του, αποθήκες πυρομαχικών και ένα μικρό τυπογραφείο, προστατεύοντας την περιοχή από τις οθωμανικές δυνάμεις. Η προτομή του κοσμεί σήμερα την πλατεία,διπλα στο φαραγγι του χωριού.
Στη Νεότερη Ιστορία & Πολιτισμου: Από τον «Φίνο» στους «Γριβαίους».Η συνεισφορά της Τιθορέας δεν σταματά στο μακρινό παρελθόν, καθώς γέννησε προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Ελλάδα:
Φιλοποίμην Φίνος (Ο Πατριάρχης του Σινεμά): Ο ιδρυτής της θρυλικής Finos Film γεννήθηκε στην Τιθορέα το 1908. Ήταν ο άνθρωπος που δημιούργησε τον χρυσό αιώνα του ελληνικού κινηματογράφου, φέρνοντας επαναστατικές τεχνολογίες ήχου,εικόνας και αναδεικνύοντας τους μεγαλύτερους Έλληνες ηθοποιούς. Η κεντρική πλατεία στο σιδηροδρομικο σταθμο φέρει το όνομά του.Η Οικογένεια Γρίβα: Οι Γριβαίοι του Παρνασσού, με βαθιές ρίζες από την Τιθορέα, έβγαλαν σπουδαίους αγωνιστές. Από αυτή τη γενιά κρατά η καταγωγή του Στρατηγού Γεωργίου Γρίβα («Διγενή»), αρχηγού της ΕΟΚΑ στην Κύπρο, ο οποίος ήταν θείος του Ιωάννη Γρίβα (γεννημένου στην Κάτω Τιθορέα), Προέδρου του Αρείου Πάγου και Υπηρεσιακού Πρωθυπουργού της Ελλάδας το 1989.Επισης ο Στρατηγος,Ιωάννης Γιαννακίτσας,γεννημενος στην Τιθορεα, ο οποίος διετέλεσε Υπουργός Στρατιωτικών,(διαδεχόμενος τον ίδιο τον Βενιζέλο που κρατούσε αρχικά το χαρτοφυλάκιο),σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο ακριβώς πριν την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων.Μαζί με τον Βενιζέλο και τη γαλλική στρατιωτική αποστολή υπό τον στρατηγό Εντού,ο Γιαννακίτσας έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αναδιοργάνωση, τον επανεξοπλισμό και την προετοιμασία του Ελληνικού Στρατού,που επέτρεψε στην Ελλάδα να θριαμβεύσει στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912–1913).
Φύση & Πεζοπορία: Εκεί που Ξεκινά η Ελάτη και
Πέρα από την ιστορία, η Τιθορέα προσφέρει ένα συγκλονιστικό φυσικό τοπίο:
Το Αισθητικό Δάσος & το Φαράγγι του Καχαλα: Ενταγμένο στο δίκτυο Natura 2000, το δάσος της Τιθορέας ξεκινά με μεσογειακή βλάστηση και ελαιώνες γύρω από το χωριό.
Η Ζώνη της Ελάτης: Καθώς ο επισκέπτης ακολουθεί το απαιτητικό μονοπάτι μέσα από το Φαράγγι του Καχάλα, ανηφορίζοντας προς τις κορυφές του Παρνασσού και περνώντας τον εντυπωσιακό Καταρράκτη της Τρύπης (ύψους 82 μέτρων), το τοπίο αλλάζει. Εκεί, μετά τα 700-800 μέτρα υψόμετρο, κυριαρχεί πλέον πλήρως η κεφαλληνιακή ελάτη, εισάγοντας τον πεζοπόρο σε ένα μαγικό, αλπικό περιβάλλον.
Με μια ματιά: Η Τιθορέα δεν είναι απλώς ένας επαρχιακός σταθμός,είναι η αφετηρία μιας διαδρομής που ξεκινά από τους μύθους του Ομήρου, ανοίγεται στις θάλασσες της Ευρώπης, περνά μέσα από τα κανόνια του ’21 και φτάνει μέχρι τις ασπρόμαυρες ταινίες της Finos Film. Ένας τόπος που γέννησε ιστορία!


